Theth

Wieś jest położona w regionie, który jest idealny do turystyki górskiej. Dowiedz się więcej o Albanii z naszej strony internetowej.

Historia Theth

Lokalna tradycja zakłada, że istniał jeden wspólny przodek dla wspólnoty tu mieszkającej (jeden Ded Nika) i sugeruje, że ludność przeniosła się do Theth około 300 do 350 lat temu w celu zachowania tradycji chrześcijańskich (katolickich).
Odwiedzając Theth na początku 20 wieku, podróżniczka Edith Durham powiedziała:
Myślę, że nie ma miejsca, gdzie żyją ludzie, które dało mi takie wrażenie majestatycznej izolacji od całego świata.
Durham określiła Theth jako “bariak” złożony z około 180 domów, a także zauważyła, że był on prawie wolny od prawa zwyczajowego ‘brania krwi’ (znanego w języku albańskim jako Gjakmarrja), która była tak powszechna w innych częściach Albańskich wyżyn.

Theth obecnie

Theth pozostaje odizolowany. Najłatwiej jest do niego dojechać 25 kilometrową nieubitą drogą ze wsi Boga, która to droga jest nieprzejezdna w miesiącach zimowych i na ogół nie jest odpowiednia o każdej porze roku dla pojazdów silnikowych nie przystosowanych do jazdy terenowej.

Chociaż Kanun (tradycyjne prawo albańskie) pozostaje wpływowe, Theth nie ucierpiał z powodu niedawnego (postkomunistycznego) ponownego pojawienia się prawa ‘brania krwi’, które niepokoiło inne obszary północnej Albanii. Jak na ironię, Theth szczyci się jedną z niewielu pozostałych kulla – “zamkniętych wież”, historyczną formą obrony rodzin, które były “we krwi”. W nich ludzie, którzy złamali prawo klanowe, czekali przez 10 dni aż zbierze się starszyzna i sprawiedliwie ich osądzi. W wieży byli bezpieczni. Jedzenie podawano przez okna.

Depopulacja stanowi poważne długoterminowe wyzwanie dla społeczności. Ilość ludności znacznie zmniejszyła się w ciągu kilku ostatnich dziesięcioleci, a większość pozostałych zamieszkuje Theth tylko w miesiącach letnich. Mimo wszystko, wspólnota ma dziewięcio-klasową szkołę i podjęto ostatnio wysiłki w celu pobudzenia turystyki w regionie. Wiele lokalnych rodzin oferuje wyżywienie i zakwaterowanie dla gości, którzy przyjeżdżają do Theth na piesze wycieczki po Parku Narodowym – lub po prostu aby podziwiać górskie krajobrazy.

Oprócz zamkniętej wieży, inne atrakcje to spektakularne wodospady, działający młyn (wciąż używany do przemielenia kukurydzy lokalnych mieszkańców) i skromne muzeum etnograficzne.

Obecnie w pobliżu realizowane są dwa projekty, mające na celu poprawę i wsparcie infrastruktury turystycznej na tym obszarze. Projekt Bałkańskiego Parku Pokoju zmierza do utworzenia parku rozciągającego się przez granice Albanii, Czarnogóry i Kosowa, a w ostatnich latach zachęca do zrównoważonej i ekologicznie wrażliwej turystyki w Theth i jego okolicach (na przykład poprzez finansowanie oznakowania ścieżek turystycznych). Projekt Albanian Challenge zbudował nowy most nad rzeką Nanrreth, który łączy Theth z pobliskimi wodospadami Grunas. Projekt poprawił również oznakowanie szlaku do Curraj i Epërm, i oznaczył następne około 80 km nowych śzlaków w pobliskich dolinach, i stworzył darmową mapę obszaru.

Albańskie Alpy

Głównym regionem dla turystyki górskiej są Albańskie Alpy, Parki Narodowe Thethi, Valbona i Region Kelmendi. “Góry Przeklęte” są zarówno prawdziwie spektakularne, jak i właściwie niedostępne, z wyjątkiem kilku wysokich przełęczy, które łączą małą liczbę gospodarstw rolnych i domów w dolinach poniżej ze światem zewnętrznym w miesiącach letnich.

Dolina rzeki Valbona leży we wschodniej części Albańskich Alp. Park Narodowy ma powierzchnię około 8000ha i jest położony 22km od miasta Bajram Curri. Przed wejściem do Doliny Rzeki Valbona znajdziesz źródło of Shoshan. Później miniesz kilka malowniczych wiosek, z których pierwsza nazywa się Dragobia. Później natkniesz się na jaskinię, gdzie został zabity narodowy bohater Bajram Curri. Miasto zostało nazwane na jego cześć.

Valbona jest położona w odległości 25km od miasta Bajram Curri i jest najważniejszym zamieszkanym centrum w dolinie. W Valbonie znajdziesz nawet hotel, ale będziesz miał możliwość zatrzymania się również w lokalnym domu, ponieważ mieszkańcy są znani ze swojej gościnności i hojności.

Region znany jest także ze swojej charakterystycznej kuchni, ze specjalnościami takimi jak mazja, flija (wielowarstwowa potrawa złożona z naleśniko-podobnych warstw gotowana na świeżym powietrzu nad otwartymi węglami w naczyniu sač, często serwowana z lokalnym miodem) i pitja.

Rosną tu drzewa Hormoq, bukowe, orzechy włoskie, kasztany i dzikie jabłonie. Znajdziesz tu także liczne jagody, w tym dzikie jagody i truskawki. Zwierzęta zamieszkujące park to niedźwiedzie, wilki, dzikie koty, a nawet stada dzikich kóz wspinających się po skałach. W czystych wodach Valbony można natknąć się na rzadką i bardzo smaczną rybę – pstrąga marmurkowego. Od wczesnego listopada do maja pada śnieg. Średnio rocznie spada w regionie 100cm śniegu.

Możesz tu pojeździć na nartach, powspinać się po górach, łowić ryby, spacerować po dolinie, i pływać kajakiem w wybranych częściach rzeki. Z Valbony możesz również rozpocząć w spinaczkę na drugi co do wielkości szczyt Albanii – Maja Jezercë 2,694 m.

Kolejnym interesującym punktem Alp Zachodnich jest Vermosh, w regionie Kelmend – od romańskiego słowa ‘Clemens’ oznaczającego łagodny, prosty i dobry.
Razma, Dedaj i Boga są również malowniczymi miejscami położonymi blisko siebie. To włąśnie tutaj bogate rodziny ze Szkodry wybudowały swoje domy i wille, aby uciec z miasta przed drugą wojną światową. Znajdziesz tu sławne jaskinie, a te najbardziej popularne wśród turystów, to Jaskinia Mulliri (Młyna), Akullore (Loda), and Njerëzve të lagun (Mokrych Ludzi). Jaskinia Puci jest najbardziej atrakcyjna – 1087m npm, 5km głębokości. Pełno w niej stalagmitów, stalaktytów i welonów ściennych. Chodząc po jej krętych arkadach możesz przejść do następnej jaskini – Jaskini Husi.

Za miejscowością Boga, przechodząc przez Qafa e Tërthores na 2000 m i schodząc do Gropa e Thethit trafisz do Theth. Idąc tą drogą weź ze sobą aparat, bo widoki są zapierające dech w piersiach – woda spływająca w dół skalistych wzgórz, drzewa sięgające w stronę słońca na tych samych zboczach. Atrakcją turystyczną jest wodospad Gruna, 30 metrów wysokości, bardzo zimne źródło Okol, a także jaskinie Birrat me Rrathë (Okrągłe dziury) i Mount Arapi.

W Theth będziesz mógł zobaczyć bardzo unikalną florę i faunę. Kwiat o nazwie Wulfenia występuje tylko w tym regionie świata i piękne zwierzęta jakimi są Golden Eagle (Orzeł przedni) i Ryś (alb. Rrëqebulli). W strumieniu znajdziesz Pstrąga marmurkowego (Salmo marmoratus). Tradycyjną lokalną potrawą jest fërlik (kurczak z rożna). Wielu turystów udaje się również do Doliny Shala.